Mùa Vọng

Cũng như thời tiết phân chia thời gian thành những mùa khác nhau như: Xuân, Hạ, Thu, Đông, thì Giáo Hội cũng phân chia thời gian trong năm thành những mùa phụng vụ khác nhau. Nếu trong năm chỉ có một mùa không thay đổi, thì người ta dễ sinh nhàm chán. Giáo Hội Mẹ khôn ngoan cũng chia năm phụng vụ thành những mùa khác nhau.

Mùa Vọng khởi đầu niên lịch phụng vụ của Giáo Hội. Mùa Vọng kéo dài khoảng 4 tuần lễ, bắt đầu từ Lễ Vọng Chúa Nhật 1 Mùa Vọng, tận cuối Tháng 11 hay thoạt đầu Tháng 12, cho tới Lễ Vọng Giáng Sinh.

Mùa Vọng là thời gian Giáo Hội tập trung chú ý vào việc ‘Chúa đến’. Nhìn về trước thì Mùa Vọng nhắc nhở những chuỗi năm dài nhân loại đợi chờ Đấng Cứu Thế giáng sinh. Nhìn về sau thì Mùa Vọng nhắc nhở ngày Chúa giáng trần lần thứ hai trong ngày tận cùng cuộc đời. Mùa Vọng giúp người tín hữu xác tín hơn về Đức Kitô là nền tảng đức tin và chân thành phó thác tương lai trong tay Thiên Chúa quan phòng. Nhìn về thực tế thì Mùa Vọng hướng về việc Chúa Kitô đến trong tâm hồn. Thánh Kinh nhắc nhở người tín hữu về việc Chúa đến một cách vô hình trong đời sống để nâng đỡ sự ‘yếu đuối’ và khuyến khích người tín hữu thăng tiến trên đường chân, thiện, mĩ. (Đoạn này được mượn ý từ Niên lịch Công Giáo 1990).

Mỗi người tín hữu cần đặt cho mình một mối hi vọng nào đó: hi vọng có việc làm, hi vọng đời sống kinh tế gia đình được cải tiến, hi vọng đời sống đạo hạnh được phát triển, hi vọng mối liên hệ gia đình được phát triển, hi vọng con cái được thành đạt, hi vọng ngày mai trời lại sáng. Còn hi vọng là còn cầu nguyện. Khi tuyệt vọng, người ta sẽ thôi cầu nguyện.

Thánh kinh Cựu ước là một câu truyện đợi chờ. Người Do thái luôn ghi nhớ lời Chúa hứa ban Ðấng cứu thế. Và họ nuôi dưỡng đời sống thiêng liêng của họ bằng niềm hi vọng đó. Ðồi với người Do thái, thì Giavê là niềm hi vọng của họ. Ðộng lực khiến họ đặt hi vọng vào Ðức Giavê là những việc lạ lùng Người đã làm cho họ trong quá khứ. Ðối với ngưởi Kitô giáo, thì Chúa Cứu Thế phải là nguồn hi vọng và là lẽ sống của mỗi người.

Mùa Vọng mà Giáo Hội bắt đầu hôm nay là mùa hi vọng. Giáo hội dùng phụng vụ lời Chúa để khơi dậy trong tâm hồn người tín hữu lòng mong mỏi đợi chờ Chúa đến. Việc Chúa đến lần thứ nhất trong lịch sử loài người đã được thực hiện khi Chúa Cứu Thế giáng sinh tại Bêlem. Việc Chúa đến lần thứ hai cũng đã được thực hiện và còn tiếp tục được thực hiện khi Chúa đến bằng ơn thánh trong mỗi bí tích họ lãnh nhận, trong lời cầu nguyện và việc hi sinh bác ái họ làm. Việc Chúa đến lần thứ ba sẽ xẩy ra khi Chúa sai thiên thần đến gọi người tín hữu ra khỏi đời này. Việc Chúa đến lần bốn và là lần sau hết khi Chúa đến vào ngày sau hết để phán xét kẻ sống và kẻ chết. Nếu tỉnh thức đợi chờ, thì Chúa đến vào giai đoạn nào đi nữa trong ba giai đoạn cuối, thì việc đợi chờ của ngươòi tín hữu sẽ là đợi chờ trong hi vọng. Còn nếu không tỉnh thức, thì việc đợi chờ sẽ trở thành đợi chờ trong lo âu, sợ hãi.

Trong  mùa Vọng người ta thấy trên cung thánh của nhiều nhà thờ có trưng một vòng lá và nến Mùa Vọng. Vòng tròn tượng trưng cho bản tính vĩnh cửu của Thiên Chúa vĩnh hằng. Mầu lá xanh tượng trưng cho bản tính bất tử của Thiên Chúa.

Bốn cây nến tượng trưng cho bốn tuần lễ mùa Vọng. Mầu nến tím, tượng trưng cho lòng sám hối, sửa soạn tâm hồn đón nhận Ðấng Cứu thế. Cây nến mầu hồng được thắp lên vào Chúa nhật thứ ba Mùa Vọng, tượng trưng cho niềm vui mừng vì Ðấng cứu thế sắp ra đời. Có nhà thờ còn trưng thêm cây nến mầu trắng ở giữa vòng lá tượng trưng cho Chúa cứu thế đến trong ngày Giáng Sinh.

Trong Mùa Vọng, Giáo Hội không đọc hay hát kinh Vinh Danh, mà đợi tới ngày Giáng Sinh mới hát vọng với các thiên thần để ca tụng Thiên Chúa giáng trần. Cũng trong Mùa Vọng, Giáo Hội dùng mầu sắc mầu tím như áo lễ tím, nến mùa vọng tím, thông tin giấy mầu tím, tượng trưng cho tâm hồn sám hối, chờ ngày Chúa đến. Có linh mục còn khuyến khích nữ giới bận áo màu tím để giúp gây ý thức về tâm tình sám hối, dọn đường đón nhận Đấng Cứu Thế đến trong tâm hồn: 'Trời cao hãy đổ sương xuống. Và ngàn mây hãy mưa Đấng Cứu Độ'.

Áp dụng vào đời sống cá nhân hay gia đình:

Trong Mùa Vọn có thể thắp lên cây nến Mùa Vọng của tuần đó, rồi đọc kinh riêng  hay đọc kinh chung với gia đình như quen đọc..

Hoặc có thể đọc theo cách: bắt đầu bằng bài thánh ca Mùa Vọng, hoặc đọc Kinh Chúa Thánh Thần, đọc bài Phúc Âm của Chúa Nhật đó hoặc ngày đó, mỗi người xướng lên một lời nguyện rồi tiếp: Chúng con cầu xin Chúa.  Mọi người đáp: Xin Chúa nhậm lời chúng con. Rồi trưởng gia đình có thể đọc lời cầu nguyện kết thúc, hoặc đọc một Kinh Lạy Cha, 3 Kinh Kính Mừng, một Kinh “Sáng Dánh” Rồi đọc Kinh “Cám ơn, Kinh Trông Cậy, Kinh “Lạy Nữ Vương”. Có thể hát bài kết thúc.

Dựa vào cách thế cầu nguyện trên, mỗi gia đình có thể thêm bớt kinh đọc hay bài hát tuỳ hoàn cảnh gia đình và tâm tính mỗi người hay mỗi gia đình.

Lm Trần Bình Trọng.

Write comment (0 Comments)

Mùa Chay

Mùa Chay kéo dài từ Thứ Tư Lễ Tro cho tới Lễ kỉ niệm việc Chúa lập Bí Tích Thánh Thể và chức linh mục vào Thứ Năm Tuần Thánh. Mùa Chay là thời gian sửa soạn cho việc mừng Chúa Cứu Thế sống lại vào Lễ Phục Sinh qua việc đồng hành với Đức Kitô lên núi Can-vê bằng việc ăn chay, hãm mình, hi sinh, cầu nguyện và làm việc bác ái. Những việc đạo đức truyền thống Giáo Hội dậy làm trong Mùa Chay là cầu nguyện, đền tội và làm việc từ thiện bác ái. Cầu nguyện bao gồm việc cầu nguyện chung hoặc riêng, cầu nguyện tại nhà, tại nhà thờ hay ở nơi nào thích hợp.

Việc cầu nguyện:

Cầu nguyện gồm việc đọc kinh, dâng lễ, đọc Thánh Kinh và suy niệm về những mầu nhiệm trong đạo. Trong Phúc Âm hôm nay, Ðức Giêsu dạy ta cầu nguyện thế này: “Hãy vào phòng đóng của lại và cầu nguyện cùng Cha của anh em, Ðấng hiện diện nơi kín đáo” (Mt 6:6). Như vậy có phải ta áp dụng lời Chúa dạy theo nghĩa đen, vào phòng đóng cửa lại mà cầu nguyện không?

Ta cần hiểu Chúa nói lời này để trả lời nhóm người Pharisêu là những người chỉ muốn người khác biết họ cầu nguyện và cho họ là đạo đức. Ta cần đến nhà thờ cầu nguyện để làm chứng cho đức tin vào Chúa, chia sẻ đức tin với người khác nghĩa là nâng đỡ đức tin của người yếu đức tin chứ không phải như người Pharisêu để cho người khác biết đến. Chính Chúa Giêsu cũng đã lên Ðền thờ cầu nguyện công khai, nghĩa là người khác có thấy Chúa cầu nguyện. Theo cách giải thích của thánh Am-rô-xi-ô, thì vào phòng đóng cửa lại mà cầu nguyện, có nghĩa là vào căn phòng nội tâm của nhà linh hồn, là nơi người ta lưu trữ tư tưởng, cảm tình, ước nguyện. Căn phòng nội tâm này luôn đi liền với mỗi người. Chúa dạy các tông đồ: “Anh em hãy cầu nguyện để khỏi sa chước cám dỗ” (Mt 26:41). Khi các tông đồ hỏi Ðức Giêsu tại sao các ông không trừ được quỉ nhập người động kinh, Chúa bảo: “Loại quỉ đó chỉ trừ được bằng lời cầu nguyện” (Mc 9:29).

Đền tội:

Việc truyền thống thứ hai trong Mùa Chay là đền tội. Ðền tội gồm việc ăn chay, kiêng thịt, hi sinh, hãm mình, nhẫn nhục.. Sau Công Đồng Vaticanô II, luật ăn chay kiêng thịt trở nên đơn giản: chỉ buộc kiêng thịt vào các ngày thứ Sáu Mùa Chay và ăn chay cùng với kiêng thịt vào thứ Tư lễ Tro và thứ Sáu Tuần Thánh. Ðiều đó khiến nhiều người lầm tưởng rằng luật ăn chay kiêng thịt đã trở nên lỏng lẻo dễ dãi. Tuy nhiên nếu đi sâu vào vấn đề, người ta thấy không phải vậy. Thiết tưởng ngày nay nhiều người Công Giáo cần phải xét lại việc ăn chay kiêng thịt. Sống trong xã hội kĩ nghệ hoá tiêu thụ, người ta thấy thịt thà quá dư thừa. Vì thế ăn cá cũng là dịp tốt cho sức khoẻ. Vả lại những người thích ăn đồ biển thì việc kiêng thịt cũng không hẳn là việc hãm mình đáng kể. Có những người kiêng thịt mà lại đi ăn tôm hùm chẳng hạn - vừa mắc tiền vừa ngon lành - thì làm sao gọi là hi sinh hãm mình?

Ðiểm lợi ích của việc ăn chay là không những để giữ gìn sức khoẻ phần xác, mà còn giúp gia tăng sức mạnh thiêng liêng hầu chống trả cám dỗ. Nếu người ta kiêng ăn uống chỉ nhằm mục đích giữ gìn sức khoẻ phần xác cho khỏi mập hay cao máu, hay để làm giảm chất béo cholesterol, thì việc ăn chay kiêng thịt của họ không có giá trị thiêng liêng vì thiếu động lực tôn giáo thúc đẩy. Vì vậy, muốn có giá trị thiêng liêng, người ta phải đem động lực tôn giáo vào việc kiêng cữ đồ ăn thưc uống. Mục đích của việc ăn chay kiêng cữ là để tạo nên một khoảng trống trong dạ dày hầu giúp người ta cảm thấy được sự trống rỗng trong tâm hồn mà đi tìm Chúa và mời Chúa vào để lấp đầy sự trống rỗng. Nói cách khác mục đích của việc ăn chay kiêng cữ là để cho tâm trí được thanh thoát hầu dễ vươn lên thượng giới. Khi mới ăn chay, người ta hay cảm thấy kiến bò bụng. Tuy nhiên rồi cũng quen đi. Nếu kiến còn bò thì uống nước lã vào, thì kiến hết bò.

Ngoài ra Giáo Hội mong muốn người tín hữu tự nguyện ăn chay kiêng thịt vào những ngày khác. Ai tưởng luật ăn chay cho người Công Giáo là khắt khe, thì nên tìm hiểu xem tín đồ Phật Giáo và Hồi Giáo giữ chay ngặt hơn gấp bội như thế nào. Ngoài việc kiêng cữ đồ ăn thức uống, Giáo Hội còn mong muốn người tín hữu không những kiêng thịt, nhưng còn kiêng miệng lưỡi, lỗ tai, con mắt, để chỉ nói, chỉ nghe, chỉ nhìn xem những gì đáng nói, đáng nghe và đáng xem, nghĩa là những gì lành mạnh hoá cho sức khoẻ tâm linh. Người tín hữu cần ghi nhớ lời Chúa dùng miệng lưỡi ngôn sứ Isaia để cảnh giác những người ăn chay kiểu này: “Này, các ngươi ăn chay để mà đôi co cãi vã, để nắm tay đánh đấm thật bạo tàn sao” (Is 58:4)?

Khi về thăm Việt Nam, có người tặng linh mục kia bộ vật kỉ niệm gồm ba con khỉ ngồi thế chồm hổm, trông có vẻ buồn cười, nhưng khá nghệ thuật, chế tạo tại Nhật Bản bằng đất sét nung thành mầu gụ. Một con lấy hai tay bịt mắt, con kia lấy hai tay bịt tai, con thứ ba lấy hai tay bịt miệng có nghĩa là không nhìn, không nghe, không nói. Linh mục nhận vật kỉ niệm để trưng bầy và cũng để nhắc nhở cho mình về việc kiêng cữ miệng lưỡi, lỗ tai và con mắt nữa.

Việc từ thiện bác ái:

Việc truyền thống thứ ba trong Mùa Chay là việc từ thiện, bác ái, thay vì dùng từ bố thí. Về cách làm việc từ thiện bác ái, thì Chúa dạy ta đừng thổi loa trước như bọn giả hình để cho người ta ca tụng. Chúa cảnh giác những người làm việc thiện chỉ để khoe khoang và lấy tiếng khen, để người ta ca tụng mình, thay vì để cho Chúa được ca tụng ngợi khen. Có bao giờ đang đêm nằm ngủ, mà tự nhiên tỉnh thức, suy nghĩ về những việc đạo đức mình đã làm với ngụ ý khoe khoang, khinh thường người khác, mà cảm thấy hổ thẹn với lònh mình và nhận thức được tâm hồn trống rỗng? Cảm thấy hổ hẹn với lòng mình và cảm nghiệm được tâm hồn trống rỗng là bước khởi đầu cho tiến trình hoán cải tâm hồn và đổi mới đời sống.

Ðể Chúa được vinh danh, Chúa bảo sự sáng của ta phải chiếu dãi để người đời nhận biết mà ca tụng Ðấng ngự trên trời. Nếu để người khác ca tụng mình dưới đất thì người ta đã được thưởng công rồi, không còn công phúc trước mặt Chúa nữa. Nếu không canh chừng cẩn thận thì có những việc ta làm như quyên góp dưới danh nghĩa là từ thiện bác ái, mà muốn được điểm với giáo dân hay với bề trên, ta lại làm sao cho quyên được nhiều để lấy điểm.

Ðể được gọi là việc từ thiện bác ái, người ta cần chia sẻ những gì là của mình, cho đi chính phần mình, thay vì cho những gì thừa thãi mà mình không nhận là của mình nữa. Nếu chỉ cho quần áo cũ mà mình không dùng đến thì khó mà gọi được là việc từ thiện bác ái.

Nói tóm lại trong Mùa Chay, người tín hữu được mời gọi hoán cải tâm hồn và đời sống bằng việc trở về với Chúa để có thể đồng hành với Ðức Kitô trên đường khổ giá, lên đồi Can-vê vào ngày Thứ Sáu chịu nạn, hầu được chia sẻ cuộc phục sinh vinh hiển với Chúa trong ngày Chúa Nhật Phục sinh khải hoàn.

Mầu sắc phụng vụ trong Mùa Chay cũng là mầu tím tượng trưng cho tâm hồn sám hối tội lỗi. Trong Mùa Chay, Giáo Hội không đọc kinh Vinh Danh, cũng không hát kinh Alleluia trước Phúc Âm. Alleluia có nghĩa là tung hô, ngợi khen, chúc tụng, được dành tới Lễ Phục Sinh để việc tung hô được mang trọn vẹn ý nghĩa.

Lm Trần Bình Trọng

 

Write comment (0 Comments)

Hằng tuần Chúa Nói Ta Đáp, Năm A đã được xuất bản tại Hoa Kì và được xuất bản lần 2 tại Việt Nam. Lời giới thiệu về sách được ghi ở Mục: Sách của Tác giả trang chủ cuối cột 1 ___________________

Every Week God Speaks – We Respond, Cycle A was published Online in the US. The introduction of the book is recorded at “Sách của Tác giả Chủ trương, Column 1.

Hằng tuần Chúa Nói Ta Đáp, Năm B đã được xuất bản tại Hoa Kì và được xuất bản lần 2 tại Việt Nam. Lời giới thiệu về sách được ghi ở Mục: Sách của Tác giả trang chủ cuối cột 1

  Hằng tuần Chúa Nói Ta Đáp, Năm C đã được xuất bản tại Hoa Kì và được xuất bản lần 2 tại Việt Nam. Lời giới thiệu về sách được ghi ở Mục: Sách của Tác giả trang chủ, cuối cột 1.

   ------------------------------------

 Năm Mục Vụ Giới Trẻ 2021.  HĐGM ấn định một chương trình Mục vụ Giới trẻ 3 năm với các chủ đề tương ứng: Năm 2020: Đồng hành với người trẻ hướng tới sự trưởng thành toàn diện.

Năm 2021: Đồng hành với người trẻ trong đời sống gia đình. Để hiểu ý nghĩa và thực hành, xin nhấn vào đường dẫn này:

https://giaophannhatrang.org/vi/news/muc-vu-gioi-tre/cong-bo-logo-nam-muc-vu-gioi-tre-2021-20614.html

Năm 2022: Đồng hành với người trẻ trong đời sống Giáo hội và xã hội.

--------------------------------

Năm Thánh Giu-se: Nhân kỷ niệm 150 năm Đức Giáo hoàng Pio IX chọn thánh Giuse làm Đấng Bảo Trợ Giáo Hội Công Giáo, Đức Phanxicô đã ban hành Tông thư “Patris corde” – Trái tim của người Cha – và công bố “Năm đặc biệt về thánh Giuse” từ ngày 8/12/2020 đến ngày 8/12/2021. Để biết thêm ý nghĩa và áp dụng vào hoàn cảnh VN, xin nhấn vào đường dẫn này:

https://tgpsaigon.net/bai-viet/nam-thanh-giuse-nhung-dieu-nguoi-cong-giao-can-biet-61799

--------------------------------------

Năm “Gia đình Amoris Laetitia” 2021 về “Vẻ đẹp và niềm vui của tình yêu gia đình” do Bộ Giáo Dân, Gia Đình và Sự Sống tổ chức, được Đức Phanxicô khai mạc dịp Lễ Thánh Giuse 19/ 3/ 2021 và bế mạc ngày 26/6/2022 trong dịp Hội Ngộ Thế Giới các Gia Đình lần thứ 10 diễn ra tại Roma. Để biết thêm ý nghĩa và áp dụng, xin nhấn vào đường dẫn này:

https://tgpsaigon.net/bai-viet/nam-gia-dinh-amoris-laetitia-muc-tieu-va-sang-kien-62928

 --------------------------------------

Hình ảnh giải trí.

 

Dương Lịch & Âm Lịch